Lưỡi gạt băng tải là một phụ kiện vệ sinh không thường xuyên được sử dụng trong hệ thống băng chuyền công nghiệp. Chính vì thế không phải ai cũng hiểu rõ về loại phụ kiện băng tải này. Bài viết dưới đây của TITAN VINA sẽ giúp quý vị có cái nhìn tổng quan về cấu tạo lưỡi gạt tải, từ đó dễ dàng lựa chọn ứng dụng hơn.
Lưỡi gạt băng tải là gì?
Lưỡi gạt băng tải là một thiết bị chuyên dụng được lắp đặt trên hệ thống băng tải, có nhiệm vụ gạt sạch các vật liệu dư thừa, bụi bẩn, chất bám dính còn sót lại trên bề mặt dây băng sau mỗi chu trình vận chuyển. Phụ kiện này tuy nhỏ nhưng đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc duy trì hiệu suất và kéo dài tuổi thọ của băng tải.

Tuy nhiên trong thực tế không phải loại băng tải nào cũng cần lắp lưỡi gạt, thường chỉ có một số ngành đặc biệt cần sử dụng phụ kiện này như khai khoáng, xi măng…
Xét về cấu tạo thì nó có hai phần là phần lưỡi và phần khung. Cụ thể:
- Phần lưỡi gạt: được làm từ các vật liệu chịu mài mòn cao như cao su, polyurethane, thép hoặc gốm. Tùy thuộc vào loại vật liệu vận chuyển và điều kiện làm việc, lựa chọn chất liệu lưỡi gạt phù hợp sẽ đảm bảo hiệu quả làm sạch tối ưu.
- Khung/cần gạt: giúp cố định lưỡi gạt và tạo lực ép lên bề mặt băng tải. Một số loại còn được tích hợp cơ chế lò xo hoặc thủy lực để tự điều chỉnh áp lực khi băng tải mòn dần.
Lợi ích khi sử dụng lưỡi gạt băng tải
Giữ cho băng tải luôn sạch sẽ

Trong quá trình vận hành, các loại vật liệu như quặng, than, xi măng, cát, bột thực phẩm… thường bám dính trên bề mặt băng tải, đặc biệt khi vật liệu có độ ẩm cao hoặc sở hữu tính bám dính mạnh. Nếu không được làm sạch kịp thời, lớp vật liệu này sẽ tích tụ dần, làm tăng ma sát, gây mòn bề mặt băng và ảnh hưởng đến cơ cấu truyền động.
Do đó, các kỹ sư tự động hóa TITAN VINA thường lắp lưỡi gạt giúp làm sạch bề mặt băng ngay lập tức sau mỗi chu trình vận chuyển. Nhằm loại bỏ triệt để vật liệu dư thừa, đảm bảo băng tải luôn ở trạng thái sạch sẽ, sẵn sàng cho chuyến vận hành tiếp theo mà không cần dừng lại vệ sinh thủ công.
Gom vật chất thừa lại
Lưỡi gạt băng tải không chỉ làm sạch bề mặt băng mà còn thu gom vật liệu dư thừa tại một điểm cố định, dễ dàng xử lý hoặc tái sử dụng. Nhờ đó, doanh nghiệp giảm thiểu lượng vật liệu bị thất thoát và duy trì môi trường làm việc sạch sẽ, an toàn.

Giúp băng tải không bị kẹt, dính, hoạt động trơn tru hơn
Tăng tuổi thọ của băng tải lên
Bề mặt băng tải sạch sẽ sẽ giảm ma sát không cần thiết giữa dây băng và con lăn. Góp phần làm chậm quá trình mài mòn tự nhiên của các bộ phận này. Ngoài ra, khi hạn chế được tình trạng vật liệu rơi vãi hoặc kẹt lại trong hệ thống, các bộ phận cơ khí cũng giảm nguy cơ hỏng hóc, ít phải bảo trì hoặc thay thế.
Nhờ đó, tuổi thọ tổng thể của băng tải được kéo dài, giảm tần suất và chi phí bảo trì. Giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể chi phí vận hành lâu dài.
Các loại lưỡi gạt băng tải hiện nay
1. Lưỡi gạt sơ cấp (Primary Scraper)

Lưỡi gạt sơ cấp là loại lưỡi gạt được lắp ngay gần trục đầu của băng tải, tại điểm vật liệu tách ra khỏi dây băng. Nhiệm vụ chính của lưỡi là gạt sạch phần lớn vật liệu dư bám trên bề mặt băng ( khoảng 70 đến 80 % ) , đặc biệt là các vật liệu kích thước lớn hoặc có độ ẩm thấp.
Ưu điểm:
- Làm sạch hiệu quả phần lớn vật liệu ngay tại điểm tách
- Giảm vật liệu rơi vãi dọc băng tải
Nhược điểm:
- Khó làm sạch hoàn toàn các hạt mịn
2. Lưỡi gạt thứ cấp (Secondary Scraper)

Lưỡi gạt thứ cấp thường được lắp phía sau lưỡi gạt sơ cấp, ở vị trí tiếp theo trên đường băng, giúp làm sạch kỹ lưỡng phần vật liệu còn sót lại mà lưỡi sơ cấp chưa loại bỏ hết.
Ưu điểm:
- Loại bỏ hoàn toàn vật liệu dư thừa và mảng bám
- Tăng hiệu làm sạch tổng thể

3. Lưỡi gạt V (V-Plow Scraper)

Dòng lưỡi gạt hình chữ V thường được lắp ở mặt dưới của dây băng, nhiệm vụ chính là gạt các vật liệu rơi vãi, bám dính trên mặt dưới băng tải, ngăn không cho chúng cuộn lại và kẹt vào con lăn hoặc trục quay.
Ưu điểm:
- Giữ sạch mặt dưới băng tải
- Giảm mòn các bộ phận bên dưới
Nhược điểm:
- Không phù hợp với băng tải có gầm thấp
Ứng dụng dùng lưỡi gạt băng tải trong thực tế

Loại phụ kiện lưỡi gạt sơ cấp, thứ cấp, chữ V không được ứng dụng rộng rãi, chỉ có một số trường hợp sau thường dùng.
Nhà máy khai khoáng và luyện kim
Trong ngành khai khoáng, hệ thống băng tải cao su thường vận chuyển các loại quặng, than đá, cát, sỏi. Đây là những vật liệu có tính mài mòn cao, kích thước nhỏ, dễ bám dính, đặc biệt khi ẩm ướt. Lưỡi gạt giúp gạt sạch quặng dư bám trên bề mặt băng tải.
Nhà máy sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng
Đối với dây chuyền sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng, băng tải có nhiệm vụ vận chuyển clinker, bột xi măng, đá vôi nghiền, thạch cao. Các loại vật liệu này có tính chất bụi mịn, có độ bám dính cao và gây mài mòn mạnh. Gạt băng tải giúp loại bỏ bụi mịn, tránh tích tụ trên dây belt.
Nhà máy chế biến thực phẩm
Các nhà máy chế biến cũng có một số sử dụng loại này để giúp loại bỏ bột dư, giảm nguy cơ lẫn tạp chất và đảm bảo tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm.
Nhà máy sản xuất phân bón
Vật liệu trong ngành phân bón thường có đặc tính ăn mòn, bám dính mạnh hoặc dễ kết tảng. Lưỡi gạt giúp loại bỏ cặn bám trên bề mặt tải, hạn chế ăn mòn dây băng tải belt.
Nhà máy tái chế, xử lý chất thải
Như các bạn đã biết, băng tải vận chuyển rác thô, nhựa phế liệu, mảnh vụn kim loại… rất dễ dính bẩn, rơi vãi hoặc mắc kẹt. Lưỡi gạt băng tải giúp gạt sạch các mảnh vụn, giảm nguy cơ kẹt trục, đảm bảo dây chuyền phân loại, xử lý rác hoạt động trơn tru, an toàn.
Chế tạo lưỡi gạt gần chú ý những điều sau

Để vận hành an toàn và vệ sinh băng tải sạch sẽ hơn, khi thiết kế gạt cần lưu ý những vấn đề bên dưới:
- Chọn đúng vật liệu chế tạo phù hợp môi trường làm việc
- Cần đánh giá chính xác loại vật liệu vận chuyển, độ mài mòn, tính bám dính và môi trường
- Thiết kế hình dáng, góc tiếp xúc tối ưu
- Cần cân bằng giữa lực ép lưỡi gạt với bề mặt tải
- …
TITAN VINA nhận chế tạo, sản xuất, lắp ráp và lắp đặt các hệ thống băng tải làm sạch bằng lưỡi gạt. Mọi thông tin báo giá và đặt hàng vui lòng liên hệ 0975 263 289.